Menu

Koçluk kişinin çevresiyle uyumlu bir şekilde gelişimini ve büyümesini sağlar.

Koçluk psikolojik rahatsızlıklarda çözüm değildir ancak psikolojik rahatsızlıkların ortaya çıkmasını engelleyebilir. Frederich Perls’e göre psikolojik rahatsızlıkların çoğunluğu insanın çevresinde ve kendinde oluşan değişikliklere uyum sağlayamamasından kaynaklanır. Büyümesini ve gelişimini çevresel değişikliklere adapte olarak edebilen biri eğer beyin kimyası ile ilgili bir sorunu yoksa sağlıklı bir birey olarak yoluna devam edebilir. İşte koçluk bu aşamada kişinin değişimini ve gelişimini sağlayarak psikolojik rahatsızlıkların önüne geçebilir.

Koçluk psikolojik rahatsızlıklarda çözüm değildir ancak psikolojik rahatsızlıkların ortaya çıkmasını engelleyebilir. Frederich Perls’e göre psikolojik rahatsızlıkların çoğunluğu insanın çevresinde ve kendinde oluşan değişikliklere uyum sağlayamamasından kaynaklanır. Büyümesini ve gelişimini çevresel değişikliklere adapte olarak edebilen biri eğer beyin kimyası ile ilgili bir sorunu yoksa sağlıklı bir birey olarak yoluna devam edebilir. İşte koçluk bu aşamada kişinin değişimini ve gelişimini sağlayarak psikolojik rahatsızlıkların önüne geçebilir.  

Dünyada sağlık kavramı dört modele göre tanımlanmıştır. Tıbbi model, holistik model, iyilik modeli ve çevre modeli. Tıbbi model sağlıklı olma halini hastalığın yokluğuna göre tanımlarken, holistik model ve Dünya Sağlık Örgütü de fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hali olarak tanımlamıştır. Böylece sağlıklı olma hali tanımı içerisine ruhsal ve sosyal yönden iyi olma kavramı da girmiştir. Bu modelde insanın “bütünü” ile sağlıklı olma haline vurgu yapılmıştır. İyilik modelindeki sağlıklı olma tanımı savunan bir çok bilim adamı ise holistik modeldeki iyilik halinin tamamen subjektif olması nedeni ile bu tanıma karşı çıkmış ve sağlıklı olma halinin bireyin “hissetmesine” göre değişiklik gösterebileceğini savunmuştur. İyilik modelindeki “iyilik hali” enerji ve günlük faaliyetlerini yerine getirebilme yeteneği olarak tanımlanmıştır.

Doğal olarak tüm bu tanımların ölçülebilmesi için sistem bir takım endeksler geliştirmiştir. Fiziksel sağlık tıbbi açıdan ölçülebilmekte iken, sosyal sağlık görev ve rol performansı açısından ele alınmaktadır. Ruhsal sağlık ise bireylerin genel mutluluğu ile ölçülebilmektedir.

Bugün gelişmiş ülkelere baktığımızda sağlık harcamalarının en önemli payını koruyucu ve önleyici sağlık tedbirlerine ayırdıklarını görmekteyiz. Hatta gelişmişlik oranı ile bu payın doğru orantıda arttığını görüyoruz. Koruyucu sağlık hizmetlerinde başarı sağlayan ülkelerin temel sağlık sorunlarını çözdükleri ve sağlık göstergeleri açısından dünyanın iyi ülkeleri arasında yer aldıkları bir çok kaynak tarafından da ifade edilmektedir.

Kişilerin sağlıklı olma halinin sürekliliğini korumak Dünya Sağlık Örgütü’nün felsefesidir. Hatta ve hatta iyilik modeli sağlık tanımında iyilik halini sağlayan koşulların yükseltilmesi öngörülmektedir. Fiziksel aktivite, bilinçli beslenme, stres yönetimi ve kendine karşı sorumluluk şeklinde dört temel alan üzerinde durulmaktadır.

Bu durumda kişilerin sağlık hali içerisinde sayılan ruhsal ve sosyal iyilik halini kaybetmelerini önleyici çalışmaları ne olacaktır veya ne olmalıdır?

Ruhsal ve sosyal iyilik halinin bozulması durumunda kişilerin başvurduğu kaynaklar psikoterapistler ve psikiyatristlerken bu hallerin bozulmaması için neler yapmalıyız?

 

Koçluk Mesleği tam da bu noktada devreye girmektedir. Resmi Gazetenin 29.06.2013 tarih ve 28692 sayısında “Koç müşterilerinin kişisel ve profesyonel potansiyelini gerçekleştirmeye yönelik farkındalık, gelişim ve çözüm seçeneklerini arttırıcı ve bu yönde destekleyici çalışmaları yürütür” denmektedir.

Ülkemizde sağlık hizmetleri, koruyucu sağlık hizmetleri, tedavi edici sağlık hizmetleri, rehabilite edici sağlık hizmetleri olarak sınıflandırılmıştır. Ancak ne yazık ki koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında Dünya Sağlık Örgütü’nün de sağlık tanımının içerisinde yer alan “iyilik halinin sürekliliğinin sağlanması” ile ilgili bir hazırlık yapılmamıştır.

Koruyucu sağlık hizmetleri “kişileri hastalanmaktan, yaralanmaktan, sakat kalmaktan ve erken ölümden korumak amacıyla verilen sağlık hizmetleridir” derken tıbbi sağlık tanımındaki sağlık kavramının içini doldurmuş ancak kişilerin ruhen ve sosyal açıdan iyilik hali için önlemler almamıştır.

Koçluk hizmeti veren kişiler koruyucu sağlık hizmetleri içerisinde yapılanması gerekirken henüz bu bağlamda çalışmalara başlanamamıştır.

Koçluk ruhen sağlıklı kişilerle çalışılan bir meslektir. Koçluk, yaşadıkları güncel karmaşalarından bunalan kişilere, uygulanan çeşitli teknikler ve sorulan güçlü sorularla karmaşa hallerinden sıyrılıp, potansiyellerinin farkına varmalarına, hedeflerine odaklanmalarına ve aksiyona geçmelerine yardımcı olmaktadır. Bu noktada kişi bir koçla çalışma şansı bulamadığında bu karmaşa hali devam ederek anksiyeteye veya depresyona dönebilecektir. Bu aşamada koçluğu önleyici tedbir olarak adlandırabiliriz. Psikolojik rahatsızlıkların da kimyasal sebeplerle ya da çevresel ilişki değişimlerine kişinin adapte olamaması yani gestalt anlayışına göre büyüyememesinden kaynaklandığına göre büyümeyi ve gelişmeyi koçlukla sağlayan kişinin patalojik durumlar yaşama olasılığıda azalmaktadır.

Tabii bir koçun bu denli önemli bir “yol arkadaşlığı” yaparken aldığı eğitimlerin ciddiyeti ve formasyonu oldukça önemlidir. Bu anlamda alınacak koçluk eğitimlerinin International Coach Federation akredite eğitimler olması gereklidir.

Koçluk Mesleği ile ilgili denetimlerin arttırılması, koruyucu sağlık hizmetleri arasında yerini bulması, koçluk sertifikaları ile ilgili gerekli yasal düzenlemelerin yapılması kişilerdeki iyilik halinin ruhen ve sosyal yönden sağlanabilmesi için önemli bir hizmet olacaktır.

 

Umut Kisa

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden mezun olmuş ve yüksek lisansını “Yönetim ve Organizasyon” alanında tamamlamıştır. Bugün itibariyle Bilgi Üniversitesi’nde iletişim alanında doktorasını sürdürmekte ve Paul Ekman Group’ta “İletişim ve Davranış Analizi” alanında Post Graduate çalışmalarına devam etmektedir. Çalışma hayatını Koç Finansal Hizmetler, Deloitte ve Alstom gibi şirketlerde sürdürmüş olan Umut Kısa, bir Sabancı Şirketi’nde icra kurulu üyesi olarak görev yapmıştır. 2012 yılında Para dergisi tarafından Türkiye’nin en etkili koçlarından biri olarak gösterilmiştir. Pennsylvania ve North California Hellinger Institute’den -Kalıtsal Aile Travmaları- eğitimi almıştır. Dünyaca ünlü profesör Paul Ekman tarafından geliştirilen Duygusal Beceriler ve Yetkinlikler (Emotional Skills and Competencies - ESaC) ve Doğruluğu ve Güvenilirliği Değerlendirmek (Evaluating Truthfulness and Credibility - ETaC), Yüz Tanımlama Sistemi (Facial Action Coding System – FACS) eğitimlerini tamamlayarak Paul Ekman tarafından “Uluslararası Eğitmen” statüsünde onaylanmıştır. Koçluk alanında ICF tarafından verilen MCC ünvanına sahip dünyadaki 400 kişiden, Türkiye’de ise 5 kişiden biridir. "AHUNA" ve "US'TA YOL" ve "KENDİNİ İŞTEN FETHET" adlı kitapları bulunmaktadır.

Takip etmek isterseniz aşağıda yazarın sosyal medya hesaplarını bulabilirsiniz.   

Facebook ,  Twitter , Instagram , Medium , Linkedin

1 yorum

  • şeyda artman

    şeyda artman

    Yorum Linki Pazartesi, 15 Aralık 2014 14:00

    Olmalı aslında.

Yorum Ekle

Gerekli olan (*) işaretli alanlara gerekli bilgileri girdiğinizden emin olun. HTML kod izni yoktur.

yukarı çık